معروفترین قله های خاورمیانه و آسیا
-اورست
در زبان مردم نپال، این قله "ساگ رامات ها" ( Sagramtha) به معنای خدای آسمان نامیده می شود و تبتی ها بدان "چومولونگ ما" (Chomolungma) می گویند که به معنای خداوندگار یا مادر جهان است.
این کوه در زبان های محلی به نام های دیگری نیز مشهور است و همین تعدد نام بهانه ای بوده است تا انجمن سلطنتی جغرافیای انگلستان در سال ۱۸۶۵ نام سر جرج اورست، (Sir George Eeverest) نقشه بردار اعظم بریتانیای کبیر در هندوستان را نام رسمی این کوه اعلام کند.
ارتفاع آن از سطح دریا معادل ۸۸۵۰ متر می باشدو در رشته کوه های هیمالیا قرار گرفته است. دولت نپال کوهنوردان را ملزم به پرداخت مبلغ زیادی برای دریافت جواز صعود می کند که معادل چند هزار دلار آمریکایی می شود.
اولین بار توسط سر ادموند هیلاری و شرپایی به نام تنسیگ فتح شد و در می ۱۹۷۸ رینهولد مسنر،
(reinhold Messner) کوهنورد افسانه ای اهل ایتالیا و پیتر هابلر (Peter Habeler) اتریشی اولین صعود به اورست را بدون استفاده از اکسیژن از مسیر جنوبی رقم زدند و در ۲ آگوست ۱۹۸۰ مسنر برای اولین بار در تاریخ به تنهایی قله اورست را بدون استفاده از کپسول اکسیژن و هرگونه پشتیبانی از مسیر سخت تر شمالی فتح کرد. او پس از خروج از آخرین اتراق گاه قبل از قله در ارتفاع ۶۵۰۰ متری، سه روز متوالی برای رسیدن به قله وقت صرف کرد.
در سال ۱۹۸۶ دو کوهنورد سوئیسی در مدت ۴۰ ساعت از مسیر تبت به قله اورست صعود کردند ودر آن سال رکورد سریع ترین صعودکنندگان را به دست آوردند. جونکو تابی (Junko Tabei) از ژاپن نخستین زنی بود که به قله اورست صعود کرد.
یویچی رومیرا (Yuichiro Miura) باز هم از ژاپن در سال ۲۰۰۸ در سن ۷۵ سالگی با وجود ناراحتی قلبی موفق به صعود قله اورست شد و نامش را به عنوان مسن ترین فردی که اورست را فتح کرده است در تاریخ ثبت کرد.
در ۱۴ می ۲۰۰۵ خلبان فرانسوی به نام دیدیه دلساله (Didier Delsalle) یک فروند بالگرد را بر فراز قله اورست فرود آورد و پس از حدود ۴ دقیقه مجددا پرواز کرد و بدین ترتیب دلساله رکورد فرود و پرواز در بلندترین ارتفاع را به دست آورد.
-کوه اگری
کوه اگری (Ogre) به "غول" شهرت دارد و این نام بی تردید سزاوار این قله رفیع ۷۲۸۵ متری است. این کوه که در پاکستان واقع شده سومین کوه دنیا از لحاظ سختی صعود است و مانند غول بزرگی چشم به راه کسانی است که جرات رویارویی با آن را در خود می بینند. صعود به این قله بسیار دشوار است. اولین صعود به این غول توسط سرکیس بانینگتون (Chris Bonnington)، کوهنورد بزرگ انگلیسی به همراه داگ اسکات (Doug Scott) در سال ۱۹۷۷ انجام شد. آنها طی چهار روز موفق شدند به این قله صعود کنند اما بازگشتشان از صعود بسیار سخت تر بود، هر دو پای اسکات در مسیر بازگشت شکست و دنده هایش خرد شد.آنها ۵ روز را بدون غذا پیمودند تا از غول بزرگ نجات یافتند.
قله اگری بعد از این صعود بین کوهنوردان بسیار معروف شد اما تا چندین سال روی خوش به هیچ کوهنوردی نشان نداد. حدود بیست سال بعد در سال ۲۰۰۳ بود که کوهنوردان موفق شدند شاخ غول را شکسته و برای دومین بار به این قله صعود کنند.
-شیپتون
نام "نگین پنهان قره قروم" برازنده ی کوه سنگی رفیع و زیبای "شیپتون" در پاکستان است، زیرا تا وقتی کسی دقیقا روبروی این دیواره ی بلند و قله ی ۵۹۰۰ متری آن نرسیده باشد، نمی تواند آن را ببیند. ناگهان پس از چند ساعت راهپیمایی زیباترین دیواره های سنگی و یخی دنیا در برابر دیدگان ظاهر می شود، دیواره هایی که هنوز کوله بار کوهنورد فقید ژاپنی که قصد صعود به آن را داشت بر رویش آویزان مانده است.
دو کوهنورد جوان آمریکایی، مارک سینات (Mark Synnott) و جرد اوگدن (Jared Ogden) در سال ۱۹۹۷ برای نخستین بار به این قله ی زیبا صعود کردند.
-کی تو
K2 دومین کوه مرتفع و سرسخت ترین قله ی بالای ۸۰۰۰ متر دنیا است و صعود به آن هدف بسیاری از کوهنوردان بزرگ است. این هرم غول آسا در منطقه ی قره قروم پاکستان و در راس یخچال بالتر قرار دارد و ۵۴۹ متر از بلندترین کوه های اطرافش رفیع تر است و این سبب شده از دوردست ها بتوان آن را دید و تحسین کرد. اولین صعود به آن در سال ۱۹۵۴ انجام شد.
در سال ۱۹۸۶ نخستین صعود زنان به قله ی کی تو ثبت گردید،
روتکوویچ (Wanda Rutkiewics) کوهنورد بزرگ لهستانی به همراه چهار کوهنورد زن دیگر بدون کمک کپسول اکسیژن به بالای قله صعود کردند، اگرچه سه نفر از این پنج کوهنورد زن در جریان صعود و بازگشت کشته شدند ولی نامشان برای همیشه در دل کی تو ثبت گردید.
در پای هر کوهی آنجا که نخستین اتراق گاه صعود برپا می شود اغلب سنگ یادبودی از نام کسانی که پا به این مبارزه ی سخت گذاشته اند و با تمام نیرو و مهارتشان در صعود به این قلل مرتفع زندگی خود را داده اند، نصب می گردد. به راستی که اینان افرادی شایسته ی ملکه شدن در یادها هستند.
- قله تیریچ میر
Tirich Mir با ارتفاع ۷۸۰۷ متر بلندترین کوه در کشور پاکستان است که در ناحیه ی هندوکش
(Hindukush)در شمال پاکستان قرار دارد. این کوه بلند از بازار اصلی شهر چیترال (Chitral) به خوبی دیده می شود و از کشور افغانستان هم قابل رویت است. تیریچ در زبان مردم این نواحی به معنای سایه یا تاریکی و میر به معنای پادشاه است، بنابراین "تیریچ میر" یعنی پادشاه تاریکی ها.
برای صعود به قله ی این کوه باید از یخچال ها و گذرگاه های یخ زده عبور کرد. اولین صعود به این کوه در سال ۱۹۵۰ توسط یک گروه نروژی انجام شد.
-قله نوشق
Noshaq با ارتفاع ۷۴۹۲ متر بلندتربین قله در افغانستان و بعد از تیریچ میر دومین قله مرتفع هندوکش است. ضلع شمالی و غربی این کوه در افغانستان و ضلع جنوبی و شرقی آن در پاکستان است.
اولین صعود به آن در سال ۱۹۶۰ توسط دو کوهنورد ژاپنی از ضلع جنوب شرقی آن انجام گرفت ولی امروزه مسیر معمول برای صعود به آن ضلع غربی است. اولین صعود زمستانی به این قله در ۱۹۷۳ توسط یک گروه لهستانی به رهبری آندره زاوارا (Andrej Zawada) و از طریق دیواره ی شمالی صورت گرفت که اولین صعود زمستانی به ارتفاع بالای ۷۰۰۰ متر بود. اولین افغانی نیز در سال ۲۰۰۹ به این قله صعود کرد.
-قله دماوند
در رشته کوه های البرز، در شمال ایران، بلند ترین قله دماوند است.ارتفاع آن از سطح دریا ۵۶۷۱ متر می باشد و به عنوان بلندترین آتشفشان خاورمیانه شناخته می شود. بیشتر آوازه ی این قله به دلیل شکل مخروطی آن بوده که شاید به جرات بتوان گفت زیباترین شکل مخروطی در بین قله های جهان را دارد.
حداقل دمای هوا در ارتفاعات قله در زمستان تا ۶۰ درجه زیر صفر نیز می رسد و در تابستان دو درجه زیر صفر است. سرعت توفان در قله گاهی از ۱۵۰ کیلومتر در ساعت بیشتر است و سرعت باد در کوهپایه ها گاهی به ۷۰ کیلومتر در ساعت می رسد که بیشتر بادها از غرب و شمال غربی می وزد.
اولین صعود مستند خارجی ها به این قله به صعود و.ت. تامسون (W.T.Taomson) بازمیگردد و نخستین صعود مستند ایرانیان نیز مربوط به سال ۱۸۵۷ توسط سرهنگ محمدصادق خان قاجار است.
آسان ترین مسیر صعود به قله دماوند از جبهه ی جنوبی و سخت ترین آن از جبهه ی شمالی است. یکی از مناظر زیبای بین راه صعود به قله، آبشار یخی است که آبشاری با لایه ای یخ زده از آب برف است که در تمام سال به همین شکل باقی می ماند.
منبع: مجله شکار و طبیعت